Dolny Śląsk
Jeden z najbardziej atrakcyjnych i różnorodnych regionów Polski. Na
Dolnym Śląsku można wspinać się i pływać, spędzać czas wśród dzikiej
przyrody lub na festiwalach teatralnych i muzycznych. Można tu
odkrywać tajemnice przeszłości i z powodzeniem inwestować w
przyszłość.
Walory turystyczne województwa
Rozległe lasy, jeziora, wzgórza morenowe, a przede wszystkim góry
stanowią niewątpliwą atrakcję turystyczną Dolnego Śląska. Region
leży ponadto na styku trzech państw i w strefie wpływów dużych miast
rangi europejskiej: Berlina, Wiednia i Pragi.
Walory wypoczynkowe i uzdrowiskowe
W województwie dolnośląskim występują ogromne obszary lasów,
wspaniałe, stare pasma górskie (Karkonosze, Góry Stołowe, Góry
Sowie, Góry Kaczawskie), rzeki tworzące liczne wodospady i
największe w Polsce skupisko stawów rybnych w Kotlinie Milickiej i
Żmigrodzkiej.
Osią Niziny Śląskiej jest rzeka Odra.
Najatrakcyjniejsze turystycznie są Sudety, rozciągające się od Bramy
Łużyckiej na zachodzie, do Bramy Morawskiej na wschodzie. Na terenie
Kotliny Kłodzkiej znajdują się najważniejsze uzdrowiska: Kudowa
Zdrój, Polanica Zdrój, Duszniki Zdrój, Lądek Zdrój i inne.
Góry
Urozmaicona rzeźba Sudetów ukształtowała się w wyniku wielokrotnego
wypiętrzania i długotrwałych okresów erozji. Stare masywy grzbietów
górskich kontrastują tu z głębokimi dolinami i przełomami rzek. Cały
masyw pocięty jest uskokami tektonicznymi, które nadają Sudetom
charakter gór zrębowych. W krajobrazie widać powulkaniczne wzgórza z
charakterystycznymi kopułami i stożkami, jak np. Ostrzyca i Grodziec
na Pogórzu Kaczawskim.
Wody
Dolny Śląsk leży prawie w całości w dorzeczu Odry i należy do
zlewiska Morza Bałtyckiego. Większość dopływów ma swoje źródła w
rejonach górskich. W ostatnich latach znacznie poprawiła się
czystości wód. Obfitość ryb, różnorodność gatunków ptaków oraz
piękne krajobrazy czynią z doliny Odry jeden z najatrakcyjniejszych
w tej części Europy obszarów dla turystyki i rekreacji.
W rejonie Legnicy, na tzw. „Pojezierzu Legnickim” znajduje się kilka
większych i kilkanaście małych akwenów. Do największych sztucznych
zbiorników w województwie należą Mietków na rzece Bystrzycy i Słup
na Nysie Szalonej.
Atrakcją turystyczną są Stawy Milickie, słynne z hodowli karpi.
Największy w kraju zespół tego typu obiektów, położony w Dolinie
Baryczy, tworzy park krajobrazowy.
Lasy
Lasy dolnośląskie tworzą dwie duże krainy przyrodniczo-leśne: Śląską
i Sudecką. W Krainie Śląskiej wyróżnia się 2 kompleksy leśne: Bory
Dolnośląskie i Lasy Milicko-Ostrzeszowskie. W lasach Pogórza
Sudeckiego i Puszczy Sudeckiej rosną głównie świerki z domieszką
innych gatunków. Charakterystyczny jest tu piętrowy układ
roślinności: od regla dolnego, przez regiel górny, aż do piętra
alpejskiego w najwyższych partiach Karkonoszy.
Walory uzdrowiskowe
W regionie znajduje się 11 uzdrowisk statutowych. Do najważniejszych
należą: Polanica Zdrój, Kudowa Zdrój, Lądek Zdrój, Duszniki Zdrój i
Szczawno Zdrój.
Walory krajoznawcze
Rezerwat archeologiczny w Będkowicach położony w Masywie Ślęży
prezentuje turystom grodzisko Ślężan z IX – X w. Można tam zajrzeć
do chat, oglądać kurhany i biesiadować przy ognisku.
W
województwie dolnośląskim działają 42 muzea o rozmaitych profilach.
W Karpaczu – Muzeum Zabawek, w Dusznikach Zdroju Muzeum
Papiernictwa, w Pstrążnej koło Kudowy Zdroju – Muzeum budownictwa
drewnianego, we Wrocławiu Muzeum Narodowe z interesującą kolekcją
sztuki od średniowiecza po współczesność. Atrakcją jest także
Panorama Racławicka we Wrocławiu.
Zabytki
Dolny Śląsk to region o bogatej historii, pełnej tajemnic i
niewyjaśnionych zagadek. Był areną wielu wojen i najazdów.
Świadectwem tej burzliwej przeszłości są ruiny zamków, fortec i
warowni. Poszukiwacze skarbów do dziś penetrują niezbadane
sztolnie, tajemnicze podziemia czy lochy i natrafiają na nowe
znaleziska. Najwięcej tajemnic kryją Sudety. W tych górach mieli
swoje warownie rycerze-zbójnicy. W czasie II wojny światowej
Niemcy stworzyli sieć podziemnych fabryk, tuneli i schronów. Wiele
wskazuje na to, że ukryli tam zrabowane dzieła sztuki i
kosztowności.
Książ
Potężny, przepiękny zamek znany jest głównie jako największa,
niedoszła kwatera Hitlera. Zbudowany został w XIII wieku przez
księcia Bolka I Surowego jako jego główna siedziba i część systemu
obronnego Księstwa Świdnickiego. W następnych stuleciach zamek
wielokrotnie zmieniał właścicieli, był często przebudowywany i
powiększany. Ród Hochbergów przekształcił go w XVIII wieku we
wspaniałą budowlę barokową. Ostatnich zmian architektonicznych
dokonano już w XX wieku. W czasie II wojny światowej zamek
wykorzystano jako siedzibę niemieckiego sztabu. Wiele zabytkowych
wnętrz uległo wtedy dewastacji. W podziemiach i sztolniach
drążonych w górach, okalających zamek, prowadzono prace i
działania owiane tajemnicą.
Grodno
Zamek Grodno na szczycie góry Choina powstał na przełomie
XII/XIII w. W latach 1545-1587 do gotyckiego zamku górnego
dobudowano renesansowy zamek dolny. Poważnie uszkodzony w czasie
wojny trzydziestoletniej, w kolejnych latach stopniowo popadał w
ruinę. Dzięki pracom konserwatorskim zamek stanowi dziś
interesujący pomnik architektury i historii. W jego murach
mieści się muzeum i schronisko turystyczne.
Bolków
Majestatyczne ruiny pięknego, piastowskiego zamku z wolnostojącą
wieżą i nieregularnymi murami górują nad doliną Nysy Szalonej.
Wybudowano go prawdopodobnie w XIII w., w późniejszych latach
został rozbudowany. W XVIII w. stopniowo zaczął popadać w ruinę.
Zachowało się jednak wiele elementów pierwotnej, gotyckiej
budowli. Szczególną atrakcją architektoniczną jest jedyna na
ziemiach polskich, czterokondygnacyjna wieża obronna o podstawie
w kształcie kropli wody. Dzięki takiej konstrukcji pociski wroga
ześlizgiwały się po murze.
Twierdza Kłodzka
Olbrzymi, liczący bez mała 20 ha powierzchni, najcenniejszy w Polsce
zespół fortyfikacji XVII-XVIII w. Początek twierdzy dały prace
rozpoczęte na bazie XIII - wiecznego zamku. Kolejne przebudowy,
rozbudowy i umocnienia fortu były następstwem wojen i bitew
przechodzących przez Ziemię Kłodzką w XVII i XVIII w., aż po
kampanię napoleońską w 1807 r. Aż do połowy ubiegłego stulecia
obiekt wykorzystywano do celów wojskowych. Obecnie jedną z
atrakcji turystycznych twierdzy jest udostępniona do zwiedzania
trasa turystyczna, wiodąca przez fragment niezbadanych,
wielokilometrowych labiryntów podziemnych chodników. Z bastionu
widokowego podziwiać można panoramę Kotliny Kłodzkiej ze
wspaniałym widokiem na miasto u podnóża fortu oraz na Masyw
Śnieżnika i Szczelińca Wielkiego.
Podziemny Olbrzym
Jest to największy w Polsce i piąty co do wielkości na świecie
system wojskowych budowli podziemnych. Składa się z 7
kompleksów położonych w Górach Sowich. W jego skład wchodzą:
zamek Książ, Jugowice, Włodarz, Rzeczka, Soboń, Osówka i
Gontowa.
Powstał w latach 1943-45, jego przeznaczenie nie jest
dokładnie znane. Budowli nigdy nie ukończono, a znaczna jej
część do dziś nie została zbadana. Mówi się, że miały to być
schrony dla Hitlera i dowództwa Rzeszy, podziemne fabryki
samolotów odrzutowych Me-262 i rakiet V2, lub też laboratoria
chemiczne, biologiczne i atomowe. Być może ukryto tam
zagrabione przez hitlerowców dobra kultury i depozyty bankowe.
Przy budowie pracowało 28 000 jeńców z obozu koncentracyjnego
Gross Rosen, których następnie zamordowano. Znaczna część
sieci tuneli, sztolni i podziemnych hal o monumentalnych
rozmiarach, przygotowana jest dla zwiedzających. Fragmenty
zalane wodą można zwiedzać pontonami. Przy sztolniach
“Włodarza” powstało również muzeum militariów.
Chojnik
Zamek na szczycie góry Chojnik, wybudowano w XIV w. Dostępu do
niego strzegły schodzące niemal pionowo w dół ściany skalnego
urwiska. Przez długie lata zamek był modernizowany, ale po
zniszczeniach wywołanych pożarem w 1675 r. już go nie
odbudowano. Jednak wyjątkowy urok zamkowych ruin,
wkomponowanych w malownicze otoczenie, już od końca XVIII w.
przyciąga wielu turystów. Z zamkiem związanych jest wiele
legend i historii. Do naszych czasów zachowała się znaczna
część dawnej zabudowy, z interesującym, XV-wiecznym pręgierzem
na dziedzińcu. Część pomieszczeń zamku zaadaptowano na
schronisko.